Home Giáo dụcVăn mẫu Top 6 bài văn giải thích nhan đề Tức nước vỡ bờ lớp 8 đạt điểm cao

Top 6 bài văn giải thích nhan đề Tức nước vỡ bờ lớp 8 đạt điểm cao

by Thu Hương
12 views

Hướng dẫn cách viết bài văn giải thích nhân đề “Tức nước vỡ bờ” của Ngô Tất Tố lớp 8. Mời các bạn tham khảo các bài viết dưới đây để biết thêm chi tiết

Nhan đề “Tức nước vỡ bờ” của Ngô Tất Tố thể hiện được sự dũng cảm vùng dậy đấu tranh của người nông dân khi bị áp bức tới đường cùng không còn lối thoát. Top 6 bài văn giải thích nhan đề tức nước vỡ bờ mời các bạn cùng theo dõi.

Giải thích nhan đề Tức nước vỡ bờ lớp 8 – Bài làm 1

Nhan đề chính là một cái tên gắn liền với tác phẩm. Nhan đề nói lên nội dung xuyên suốt tác phẩm thể hiện được tư tưởng của tác giả. Nhan đề “Tức nước vỡ bờ” của Ngô Tất Tô trong tác phẩm “Tắt Đèn” gợi lên cho chúng ta nhiều suy nghĩ.

Tức nước vỡ bờ nếu xét theo ý nghĩa đơn thuần, nghĩa đen có nghĩa là một sự áp bức nước khiến cho một bờ đê đang có nguy cơ không giữ được nước và khi nước quá nhiều sự chèn ép của nước càng lớn thì bờ đê nhất định sẽ vỡ dẫn tới một cuộc lũ lụt và người dân phải chịu đau khổ khi nước lũ vỡ đê.

Trong trích đoạn “Tức nước vỡ bờ” thể hiện ý nghĩa về sự phản kháng của người nông dân dù họ có hiền lành lương thiện tới đâu thì khi bị chà đạp dày xéo mãi họ cũng phải vùng lên đấu tránh để đòi quyền sống của mình. Chẳng có gì mà chịu được mãi sức chịu đựng của con người cũng như vậy đều có giới hạn của nó. Cũng như việc chúng ta dồn một chú chó tới chân tường đánh đập nó thì tới khi không còn đường nào thoát thân con chó cũng nhất định cắn lại người đánh nó. Người nông dân Việt Nam vốn dĩ hiền lành, chịu thương chịu khó và cam phận nhẫn nhịn. Trong thời kỳ thực dân phong kiến họ bị chà đạp bị bóc lột hết quyền sống của mình. Họ cam chịu sống đói khổ lay lắt nhưng nếu cứ áp bức mãi thì nhất định sẽ có ngày những con người nông dân hiền lành đó đứng lên vùng dậy đấu tranh đòi quyền tự do, quyền sống của mình.

Nhan đề của trích đoạn “Tức nước vỡ bờ” mà tác giả Ngô Tất Tố đã đặt thể hiện đúng nội dung của đoạn trích khi chị Dậu bị dồn nén chèn ép quá nhiều, trước sự sống chết của chồng mình người thật ruột thịt của mình. Chị Dậu trong mùa sưu thuế bóc lột đó đã phải bán cả con của mình đi mới đủ trả tiền thuế thân cho chồng nhưng vẫn không được yên thân lũ sâu mọt phong kiến thực dân đã tìm cách bóc lột người nông dân như chị Dậu tới tận xương tủy. Khiến cho chị Dậu dù hiền lành tới mấy cũng phải vùng lên để tìm lại quyền sống cho mình.

 Sự vùng lên của chị Dậu trong đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” chỉ là một hành động bộc phát nhưng nó thể hiện được một điều chân lý ở đâu có áp bước bóc lột ở đó có đấu tranh. Đó là một chân lý tất yếu của cuộc sống.

Giải thích nhan đề Tức nước vỡ bờ lớp 8 – Bài làm 2

Nhan đề là yếu tố đầu tiên, yếu tố thứ nhất khi người đọc tiếp cận với tác phẩm. Việc xây dựng một nhan đề vừa súc tích vừa độc đáo sẽ tóm gọn được nội dung tác phẩm, đồng thời khơi gợi trí tò mò của người đọc. Vậy, với “Tức nước vỡ bờ”, điều gì ẩn sau nhan đề ấy?

Nhan đề không chỉ đúc kết nội dung của tác phẩm mà còn được tác giả gửi gắm một bài học, một quan niệm, một tư tưởng nào đó, ý nghĩa nó truyền tải rộng hơn những gì câu chữ thể hiện. “Tức nước vỡ bờ” xuất phát là một thành ngữ của nhân dân ta, chỉ một hiện tượng tự nhiên trong cuộc sống: nếu nước quá đầy, quá lớn thì tất yếu bờ sẽ tràn, sẽ vỡ. Thế nhưng, đó mới chỉ là nghĩa đen của câu nói ấy. Trí tuệ của ông cha ta vốn thâm thúy, từ việc nói bờ tràn mà ta có thể liên hệ đến sự phản ứng của con người trước hoàn cảnh: nếu một người đến quá giới hạn chịu đựng của họ thì họ sẽ đứng lên đấu tranh, phản kháng, không chịu nhẫn nhục nữa.

Giải thích nhan đề trích đoạn “Tức nước vỡ bờ” lớp 8

Trở lại với đoạn trích “Tức nước vỡ bờ”, thông qua nhân vật chị Dậu, ta càng hiểu sâu sắc hơn về câu thành ngữ. Ở đầu đoạn trích, ta thấy chị Dậu hết lời van xin cai lệ và lí trưởng, giọng điệu khẩn khoản, cách xưng hô của một kẻ bề dưới: “Cháu van ông”, “xin ông tha cho”, “nhà ông làm phúc”. Tính dịu dàng, mộc mạc, quen chịu đựng, nhẫn nhục vốn là bản chất của người phụ nữ nông dân thời xưa, đối với chị Dậu, đặc điểm này cũng không là ngoại lệ. Thế nhưng, càng được nước, bọn chúng lại càng lấn tới. Mặc cho lời van xin của chị, tên cai lệ không thèm nghe, tiếp tục xông vào đánh anh Dậu và còn đánh cả chị, hỏi chị liệu có thể tiếp tục nhẫn nhịn, kìm nén được nữa không?

Đọc đến đây, chắc không ít mọi người sẽ phải lên tiếng phẫn nộ. Và, quả là không phụ lòng mong đợi, phản ứng của chị Dậu đột ngột thay đổi, tức quá không thể chịu được nữa, chị đã liều mạng cự lại. Cách xưng hô “ông- cháu” đã được thay bằng “ông- tôi” ngang hàng với nhau, đi kèm là lí lẽ: “Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ”. Đỉnh điểm hơn, khi tên kia tát vào mặt chị và cứ nhảy vào cạnh anh Dậu thì chị nghiến hai hàm răng: “Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem”. Với lòng căm giận và khinh bỉ cao độ, chị Dậu vụt đứng dậy, chuyển hẳn cách xưng hô đanh đá “mày- bà” và tỏ ra không hề sợ hãi, quật ngã hai tên tay sai bằng sức mạnh ghê gớm và tư thế ngang tàng. Hai tên tay sai hung hãn bỗng trở thành những kẻ thảm bại, xấu xí và hài hước. Chị Dậu vốn cam chịu lại vùng dậy mạnh mẽ với tinh thần phản kháng quyết liệt.

Điều này đã thể hiện một quy luật, một chân lí muốn đời: con giun xéo lắm cũng quằn và ở đâu có áp bức, ở đó có đấu tranh. Hành động của chị Dậu không chỉ là tự vệ đơn thuần mà còn làm sáng ngời phẩm chất của chị và cũng là của những người phụ nữ thời xưa: dịu dàng, nhẫn nhục, giàu tinh thần yêu thương và ẩn chứa một tinh thần phản kháng tiềm tàng mạnh mẽ. Với nhan đề “Tức nước vỡ bờ”, Ngô Tất Tố còn như “xui người nông dân nổi loạn”, kêu gọi tinh thần đấu tranh của họ chống lại áp bức bóc lột vì một cuộc sống công bằng, một tương lai tươi sáng hơn.

Tức nước vỡ bờ” thực sự đã để lại một ấn tượng khó phai trong lòng người đọc. Qua nhan đề này, Ngô Tất Tố đã gửi gắm được phần nào những suy nghĩ cùng tình cảm của mình đối với người nông dân trong xã hội xưa.

Giải thích nhan đề Tức nước vỡ bờ lớp 8 – Bài làm 3

Mỗi tác phẩm đều chứa đựng một thông điệp ý nghĩa về nhân sinh, đều gửi gắm một thông điệp trong cuộc sống và về con người mà người nghệ sĩ muốn gửi gắm. Văn chương thực hiện chức năng ấy qua việc xây dựng những hình tượng. Nhưng nếu hình tượng là sự khám phá xuyên suốt toàn tác phẩm nghệ thuật thì ngay từ nhan đề đã gây ấn tượng với bạn đọc. Với nhan đề “Tức nước vỡ bờ”, bạn có suy nghĩ gì chăng?

Có câu: cái để làm quen là nhan sắc, cái để sống lâu dài là đức hạnh. Chính bởi lẽ ấy, cái nhan sắc-hình thức nghệ thuật của một tác phẩm cũng rất quan trọng chăng. Đó là yếu tố đầu tiên, yếu tố thứ nhất để cái tâm có thể được tỏa sáng. Mỗi tác phẩm phải là một phát minh về hình thức, một khám phá về nội dung. Và có ai đó đã từng nói, một tác phẩm nghệ thuật thì cách mở đầu và kết thúc cũng rất đáng để công phu, sáng tạo. Làm thế nào để ngay từ đầu có thẻ lôi cuốn, hớp hồn người đọc đó không phải là điểu dễ dàng. Vả chăng, nếu coi khâu mở đầu là quan trọng thì cái đầu tiên, trước nhất của mở đầu là nhan đề cũng chứa đựng rất nhiều công phu, dụng ý của người nghệ sĩ.

Nhan đề là nơi chứa đựng những thông điệp và giá trị nhận thức về đời sống, nhân sinh, về các vấn đề xã hội mà nhà văn muốn gửi gắm đến độc giả một cách trực tiếp và ấn tượng nhất. Nhan đề không phải luôn dùng những từ ngữ mĩ miều để phỉnh nịnh, đánh lừa các giác quan của người đọc, mà làm sao nó khách quan, khoa học và mang ý nghĩa, giá trị nhất. Như vậy nhan đề là một trong những phương tiện đặc biệt để người nghệ sĩ đối thoại với người đọc. Chẳng hạn, với nhan đề “giông tố” của Vũ Trọng Phụng, người đọc dường như đã thấy cả một cơn giông tố ngay từ khi tiếp xúc với nhan đề, giông tố từ đầu trải dài và cuồn cuộn trong tác phẩm.

Loading...
Xem thêm:  Top 6 bài văn phân tích bài thơ Đoàn thuyền đánh cá lớp 9 đạt điểm cao

Trở lại với nhan đề trong tác phẩm “Tức nước vỡ bờ” của Ngô Tất Tố. Ở đây, trước nhất xét về nghĩa đen, thì trong cuộc sống tức nước có nghĩa là hiện tượng nước tràn bờ và chắc chắn sẽ dẫn đến vỡ bờ, đó là điều hiển nhiên của khách quan. Song mượn hiện tượng thực tế này, mà Ngô Tất Tố muốn nói đến hiện tượng người nông dân trong xã hội Việt Nam trước cách mạng tháng Tám bị dồn đến bước đường cùng, bị đè nén, áp bức đến cùng cực. Họ phải chịu cảnh sưu cao thuế nặng, nặn hầu bóp cổ chính vì vậy mà sức chịu đựng và giới hạn đã lên tới đỉnh điểm, con đường duy nhất để họ vượt lên trên nỗi thống trị ấy, vượt ra khỏi bóng đêm bao trùm cuộc đời họ là đứng lên đấu tranh chống áp bức, chống bóc lột hà hiếp. Một chị Dậu, đã bán chó, bán con mà vẫn không cứu được người chồng xấu sổ vì thiếu tiền nộp suất sưu cho người em chồng đã chết mà bị cha tấn dã man. Quả là vô lí, nhưng người nông dân xưa đã phải chịu đựng sự có lí ấy để tiếp tục sống và chịu đừng. chính vì thế mà có ý kiến cho rằng, với “tức nước vỡ bờ”, Ngô Tất Tố như đã xui người nông dân nổi loạn. Nhan đề đoạn trích cho thấy tính đấu tranh gay gắt và đồng thời cũng là sự phản ánh một quy luật trong xã hội: có áp bức, có đấu tranh. Với nhan đề này, dường như tác giả muốn nổ phát súng đầu tiên để kêu gọi người nông dân cùng lên, đồng thời là sự thách thức và một thái độ bản lĩnh, hiên ngang trước bọn quỷ dữ hút máu người kia.

Ngô Tất Tố với “Tức nước vỡ bờ” quả thực sẽ mãi là một nhan đề ấn tượng trong tâm trí độc giả.

Giải thích nhan đề Tức nước vỡ bờ

Giải thích nhan đề Tức nước vỡ bờ lớp 8 – Bài làm 4

Tức nước có nghĩa là nước rất đầy, như muốn trào ra. “Bờ” là nơi giới hạn của các con sông hay kênh đào. Hiện tượng “tức nước vỡ bờ” chỉ xảy ra khi nước quá lớn và sức nước quá mạnh và bờ không thể giữ được nên vỡ nước tuôn trào ra.

Nói theo nghĩa bóng là: Mỗi con người đều có mức giới hạn chịu đựng cả, vì vậy việc gì trong mức giới hạn thì người ta sẽ nhịn cho qua. Nhưng nếu chuyện xảy ra quá mức giới hạn cho phép của sức chịu đựng thì người ta sẽ phản kháng lại vô cùng mãnh liệt như chính sức mạnh dữ dội của nước làm cho vỡ bờ. Cũng như dân gian đã có câu: “Con giun xéo lắm cũng quằn”. Đó là quy luật tất yếu trong cuộc sống.

Đoạn trích trong tác phẩm “Tắt đèn” đã lấy câu thành ngữ “Tức nước vỡ bờ” chính là muốn người đọc hình dung được tình thế của chị Dậu. Chị đã chạy vạy hết sức để có tiền nộp sưu, đến nỗi phải bán cả đứa con gái yêu quý mà vẫn không đủ tiền nộp sưu cho chồng. Khi bọn cai lệ đến, chị đã hết mực lạy lục van xin vậy mà chúng vẫn không chịu tha cho anh Dậu đang ốm yếu, nhất quyết bắt anh ra đình tra tấn. Như vậy chị đã bị dồn ép đến bước đường cùng, không còn chịu đựng được nữa, chị đã vùng lên chống lại bọn cai lệ để bảo vệ chồng mình.

Nhan đề cũng giúp người đọc hình dung tình thế xã hội Việt Nam trước cách mạng tháng 8, đặc biệt là người nông dân – bị bần cùng hóa đến kiệt quệ, chỉ chờ cơ hội là vùng lên chống lại áp bức cường quyền. Gợi sự đồng cảm của người đọc với thân phận người nông dân đồng thời gợi sự căm phẫn đối với ách thống trị của chế độ thực dân – phong kiến.

 

Xem thêm:  Top 9 bài văn tả quyển sách Tiếng Việt lớp 3 đạt điểm cao

Giải thích nhan đề Tức nước vỡ bờ lớp 8 – Bài làm 5

Thuế là nghĩa vụ của công dân đóng góp vào ngân sách nhà nước (chủ yếu là bằng tiền và vật chất. Trong thực tế không có thứ thuế nào gọi là thuế máu.

Thuế máu là một ẩn dụ, là cách nói hình tượng làm ta liên tưởng đến một thứ thuế bằng xương máu, tính mạng con người.

Thuế máu là cách đặt tên của tác giả nhằm phản ánh một thủ đoạn bóc lột tàn nhẫn của chế độ  thực dân ở các nước thuộc địa: biến người dân thành những vật hi sinh trong các cuộc chiến tranh phi nghĩa. Cách đặt tên thuế máu đã bộc lộ trực tiếp quan điểm phê phán, tố cáo của tác giả trước thực trạng đó đồng thời gợi cho ta thấy những hình ảnh đau thương của những con người thuộc địa nghèo khổ đã bị lợi dụng để phục vụ cho chiến tranh phi nghĩ, gợi căm thù đối với chủ nghĩa thực dân Pháp tàn bạo dã man.

Nhan đề có tác dụng phản ánh sự cai trị tàn ác, vô nhân đạo của chính quyền thực dân đối với người dân thuộc địa.  “Tức nước” có nghĩa là nước rất đầy, như muốn trào ra. “Bờ” là nơi giới hạn của các con sông hay kênh đào. Hiện tượng “tức nước vỡ bờ” chỉ xảy ra khi nước quá lớn và sức nước quá mạnh và bờ không thể giữ được nên vỡ nước tuôn trào ra.

Giải thích nhan đề Tức nước vỡ bờ của Ngô Tất Tố

Nói theo nghĩa bóng là: Mỗi con người đều có mức giới hạn chịu đựng cả, vì vậy việc gì trong mức giới hạn thì người ta sẽ nhịn cho qua. Nhưng nếu chuyện xảy ra quá mức giới hạn cho phép của sức chịu đựng thì người ta sẽ phản kháng lại vô cùng mãnh liệt như chính sức mạnh dữ dội của nước làm cho vỡ bờ. Cũng như dân gian đã có câu: “Con giun xéo lắm cũng quằn”. Đó là quy luật tất yếu trong cuộc sống.

Đoạn trích trong tác phẩm “Tắt đèn” đã lấy câu thành ngữ “Tức nước vỡ bờ” chính là muốn người đọc hình dung được tình thế của chị Dậu. Chị đã chạy vạy hết sức để có tiền nộp sưu, đến nỗi phải bán cả đứa con gái yêu quý mà vẫn không có đủ tiền nộp sưu cho chồng. Khi bọn cai lệ đến, chị đã hết mực lạy lục van xin vậy mà chúng vẫn không chịu tha cho anh Dậu đang ốm yếu, nhất quyết bắt anh ra đình tra tấn. Như vậy chị đã bị dồn ép đến bước đường cùng, không còn chịu đựng được nữa, chị đã vùng lên chống lại bọn cai lệ để bảo vệ chồng mình.

Giải thích nhan đề Tức nước vỡ bờ lớp 8 – Bài làm 6

“Tức nước vỡ bờ” (con giun xéo lắm cũng quằn, già néo đứt dây) là một thành ngữ dân gian. “Tức” chỉ trạng thái bên trong bị dồn nén đầy chặt quá đến mức muốn bung ra. Câu thành ngữ có ý nghĩa chỉ sự chèn ép, áp bức quá sẽ khiến người ta phải vùng lên chống đối phản kháng lại. Câu thành ngữ nêu lên một quy luật của tự nhiên mà lại có ý nghĩa xã hội sâu sắc, thâm thuý “Tắt đèn” giúp người đọc có sự định hướng ban đầu rõ rệt về tình huống hấp dẫn của truyện, về những hình tượng nhân vật sống động, điển hình.

Nhan đề ấy cũng thật phù hợp với nội dung ý nghĩa của đoạn trích. Sự áp bức trắng trợn, dã man của bọn tay sai cho chế độ thực dân phong kiến ấy đã buộc người phụ nữ nông dân đầy nhẫn nhịn như chị Dậu phải “vỡ bờ” đứng dậy đấu tranh.

 Song nhan đề đoạn trích còn toát lên chân lí: con đường sống của quần chúng bị áp bức chỉ có thể là con đường đấu tranh để tự giải phóng, không có con đường nào khác. Vì vậy mà tuy tác giả “Tắt đèn” khi đó chưa giác ngộ Cách mạng, tác phẩm kết thúc rất bế tắc nhưng nhà văn Nguyễn Tuân đã nói rằng: “Với Tắt đèn, Ngô Tất Tố đã xui người nông dân nổi loạn”. Ngô Tất Tố chưa nhận thức được chân lí Cách mạng nên chưa chỉ ra được con đường đấu tranh tất yếu của quần chúng bị áp bức, nhưng bằng cảm quan hiện thực mạnh mẽ

Với Top 6 bài văn giải thích nhan đề đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” lớp  8 đạt điểm cao sẽ giúp các bạn học sinh dễ dàng làm đề văn này hiệu quả nhất.

Thu Hương

Loading...
Xem thêm:  Top 6 bài văn Từ trích đoạn Nước Đại Việt ta em có suy nghĩ gì về lòng yêu nước

Có thể bạn quan tâm

Leave a Comment